मोहर ४ 

Written by
  • 1 आठवडा ago

मोहर ४

( मागील भागात आपण पाहिलं, कि लेखी कामकाजाच्या खोलीत रघुनाथ आणि पैलकर वैद्यांना एक पत्र सापडत. आता पुढे….. )

मा. श्री. पैलकर वैद्य यांस, दिनांक: ०४.०९.१८३४

शिर साष्टांग दंडवत,

पत्र लिहिण्यास कारण की, आज ९ दिवस झालेत खंगत चाललो आहे. सर्व वैद्य / हकीम, मांत्रिक सर्व करून झालं आहे. काहीच फरक पडत नाहीये. तुमच्याबद्दल खूप ऐकून आहे. तुम्हीच मला आणि माझ्या घराला या सर्वातून वाचवू शकता. कृपा करा वैद्य बाबा पण मला वाचवा. ती मला सोडणार नाही. काहीही करून वाचवा.

माधवराव मोहिते.

पत्र वाचून रघुनाथ ला धक्का बसतो. पैलकर वैद्य बोलू लागतात ….

पैलकर वैद्य : रघु, याचा अर्थ माझ्या पूर्वजांना तुझ्या पूर्वजांनी बोलावलं होतं मदतीसाठी. पण प्रश्न असा आहे की, हे पत्र तर इथेच आहे मग माझ्या पूर्वजांपर्यंत निरोप कसा गेला ? गेला की नाही ? आणि पत्रात उल्लेख असलेली ती कोण ???

रघुनाथ: वैद्य बाबा, अहो मला काहीच माहित नाही. मलाच हे सर्व आताच कळतंय, हे पत्र वाचल्यावर.

पैलकर वैद्य : रघु, आपल्याला असं बसून चालणार नाही. माहित नाही तर माहित करून घ्यायला हवं. एक काम करुया पुन्हा हि खोली शोधू. काहीतरी सापडेल.

दोघेही खोली धुंडाळतात. बराचवेळ शोधाशोध केल्यावर एक वही लागते. जवळजवळ १०० वर्ष जुनी वही असल्यामुळे पाने बरीच फाटलेली, आणि शाईही फिकट पडत चालली होती. पाने व्यवस्थित करून दोघेही वाचू लागतात.

मी सोमनाथ मोहिते,

आबांनी तातडीची तार पाठवून मला सुरतेहून बोलावून घेतलं. आबासाहेब मोहिते माझे वडील, मला ५ भाऊ आणि ३ बहिणी सर्वमिळून ९ जण आम्ही. लहानपणीच सर्वांची लग्न झाल्यामुळे बहिणी सर्व सासरी. असं असताना आबांनी मला तातडीने यायला का सांगितलं कळलं नाही. पण आबांनी बोलावलंय म्हणजे तातडीचं असणार म्हणून सौ. ना सोबत घेऊनच निघालो. गावी पोहचायला २५ दिवस गेले. पोहचतो तो समोर सुतकी वातावरण पाहून छातीच दडपली. दरवाजातून आत आलो तसं आई- आबा मला घट्ट पकडून रडू लागले. त्यांनी जे सांगितलं ते ऐकून पायाखालची जमीनच सरकली. माझे दोन थोरले भाऊ आता या जगात नव्हते. वाहिनी आणि आई आबा यांनी मला पाहून हंबरडा फोडला. मला नक्की काय प्रकार चालू आहे कळतंच नव्हतं. माझ्यापेक्षा मोठा भाऊ माधवराव पण अंथरुणाला खिळून होता. रात्री मी आणि आबा बसलो तेव्हा मी विचारलं.

सोमनाथ : आबा, हे सर्व कसं झालं ?

आबा : त्या मोहरमुळे …..आणि आपल्या कर्मांमुळे ………

सोमनाथ : मोहर ? कुठली मोहर ? आणि कसले कर्म ? आबा सर्व नीट आणि सविस्तर सांगा मला .

आबा : आपलं घराणं आधीपासूनच अब्रुदार आणि कर्मकांड जपणार. माझ्या हातात कारभार होता तो पर्यंत मी तो योग्य प्रकारे जपलं. पण नंतर मी सर्व कारभार तुझ्या मोठ्या भावांच्या हाती सोपवला आणि त्यानंतर तुझ्या भावांनी त्यांच्या पद्धतीने काम करायला सुरुवात केली. इंग्रज, मुगल व्यापारी, पोर्तुगीज सर्वांशी संधान बांधलं. त्याच्या सारखं वागू लागले. तू सुरतेमध्ये तुझ्या कामात होतास. पुढे पुढे ते बायका नाचवू लागले. गरीब लोकांना लुबाडू लागले. मी बऱ्याचदा समजावण्याचा प्रयत्न केला, पण आता ते माझ्या ऐकण्यात राहणाऱ्यातले नव्हते. एकदा तुझे २ भाऊ बाहेर गावी गेले होते. २५ -३० दिवसांनी परत आले तेव्हा सोबत एक १५ -१६ वर्षांची मुलगी होती. विचारल्यावर म्हणले की तिला त्यांनी विकत घेतलं होतं. तिच्याच दारूच्या आहारी गेलेल्या नवऱ्याने फक्त १ तांब्याच्या मोहरमध्ये तिला विकलं होतं. तिच्या डोळ्यांमध्ये वेदना स्पष्ट दिसत होत्या. कदाचित तुझ्या भावांनी वाटेत तिच्यासोबत बळजबरी केली होती आणि ती ऐकत नसल्यामुळे हाणमार ही केली होती. तिच्या रक्त वाहणाऱ्या ताज्या जखमांवरून ते कळत होतं. ती मला पाहून माझ्या पायांवर येऊन पडली आणि मला जाऊ द्या म्हणून याचना करू लागली. मी त्यांना समजावण्याचा प्रयत्न केला पण त्यांनी मला जुमानलं नाही. तिला वर अडगळीच्या खोलीत डांबून ठेवलं. जेव्हा मनात येईल तेव्हा ते त्या खोलीत जायचे आणि त्यानंतर तिथून फक्त रडण्याचे, किंचाळण्याचे, ओरडण्याचे आवाज यायचे. आवाजावरूनच तिला काय त्रास होतं असेल याची जाणीव होत होती. हा प्रकार बरेच दिवस चालला. एकदा तुझा मोठा भाऊ तिच्या खोलीत गेल्यावर जोरजोरात भांडण्याचा आवाज येऊ लागला. सोसून झिजली होती ती खूप त्रास होत होता तिला. तो तिच्यावर हात टाकणार तोच तिने विरोध केला. बाहेरूनच येताना राग घेऊन आला होता तो. तिच्या नाही बोलण्यामुळे अजूनच चिढला आणि चाबकाने तिला मारू लागला. तिला फरपटू लागला, तिचं डोकं भिंतीवर आपटू लागला. आवाज नेहमीपेक्षा जास्त वाढल्यावर मी वर गेलो आणि त्याला बाजूला केलं. तो रागात ४ शिव्या देऊन “मी परत येईन तेव्हा तुझा नकार ऐकणार नाही” असं म्हणून खाली गेला. ती माझ्याकडे आशेने पाहू लागली आणि मला यातून बाहेर काढा म्हणून याचना करू लागली. मी माझ्या वयामुळे आणि कारभार मुलांकडे सोपवल्यामुळे एकप्रकारे अधू झालो होतो. तिची याचना चालूच होती कि तुझे दोन्ही भाऊ आले, आणि तिला असं सोडवण्यासाठी याचना करताना पाहून खूपच संतापले. तिला त्या बिचाऱ्या १५-१६ वर्षाच्या मुलीला गुरासारखं मारत होते. ते पाहून मी मध्ये पडलो तर मला बाजूला ढकलून दिलं त्यांनी. आणि मारताना तिला बोलू लागले, ” तूला फुकट नाही आणलं. १ मोहर मोजली आहे तूझ्या नवऱ्याला. ” त्यावर ती म्हणाली, ” माझ्या आयुष्याची किंमत फक्त १ तांब्याची मोहर आहे ? ” माधवराव-” हो, मग तू कुठली राजकन्या आहेस? तुझी किंमत यापेक्षा जास्त असायला?” आधीच नवऱ्याने केलेला विश्वासघात, त्यात दिवसंदिवस वाढणारा अत्याचार आणि त्याही पेक्षा १ तांब्याच्या मोहर मध्ये तिचा झालेला व्यवहार. या सगळ्यांचा राग, संताप आणि असह्यपणाही तिच्या डोळ्यांमध्ये आता स्पष्ट दिसत होता. सतत होणाऱ्या जाचाला कंटाळी होती ती, आणि आता या सगळ्यातून सुटकाही होणार नाही हे सुद्धा कळून चुकलं होतं. स्वतःच्या असह्यपणा वर तिला अजूनच राग येत होता. तिने फार मोठा निर्णय घेतला आणि दोघांना ढकलून तिने फळांच्या तबकाला सुरा उचलून स्वतःच्या पोटात खुपसून घेतला. आणि मारताना बोलून गेली, ” माझी किंमत १ मोहर लावलीत ना तुम्ही? आणि हीच माझी किंमत म्हणालात ना ? आता मी सांगेन माझी किंमत काय आहे ते ? आणि ती किंमत तुम्हाला परवडणारी नसेल. तरीही मी सर्व वसूल करणारच. ” एवढं बोलून तिने जीव सोडला. तुझ्या भावांनी हे गंभीरपणे घेतलं नाही. आणि तिला रात्री जंगलात नेऊन जाळून टाकलं, ना कोणते संस्कार, ना कोणते दिवस आणि पिंडदान. मोठी ओळख असल्यामुळे प्रकरण दाबलं. सर्व सामान्य वाटत होतं. तरी माझ्या मनात भीती होती, ती जे मारताना बोलली होती त्यामुळे.

साधारण ३ महिन्यांनी, एक दिवस अचानक तिचा नवरा घरी आला आणि त्याच्या हातात १ तांब्याची मोहर होती. त्याला पाहून तो कधीही मरेल हे स्पष्ट कळत होतं. पूर्ण शरीर खंगल होतं. माधवलाच्या हातावर त्याने ती मोहर ठेवली आणि त्याच्या समोरच धाडकन खाली पडला. त्याचा जीव गेला होता. तुझ्या भावांनी त्याची पण विल्हेवाट लावली आणि जसं काही झालंच नाही असे वागू लागले. माझ्या मनात मात्र शंकेची पाल चुकचुकली, ” ही तीच तर मोहर नाही ना ? ” दुसर्यांदिवशी माधवला खूप अशक्तपणा जाणवू लागला. पण साधारण असेल म्हणून सोडलं त्याने. त्यादिवसापासून रोज त्यांच शरीर खचत होते. बाहेरही पडणं मुश्किल झालं होतं त्याचं. सर्व वैद्य, हकीम इतकंच कशाला डॉक्टर ही झाले. उतार मात्र पडत नव्हता.”

तुझा दुसरा भाऊ कामासाठी बाहेर एकटा जाऊ लागला. एकदा ४ दिवसांनी तो परत आला. आणि माधवाकडे घाईत माधवच्या खोलीकडे जाऊ लागला. मला शंका आली म्हणून मी त्याच्या मागे गेलो. तो माधवला सांगत होता, ” दादा बहुतेक तुझ्या आजारच कारण ती मोहरचं आहे.” हे ऐकून बाहेर माझ्या आणि आत माधवच्या काळजाचं पाणी झालं. तो पुढे सांगू लागला, ” मी बाजारात काही खरेदी -विक्री साठी किंमती काढत फिरत होतो तेवढा कळलं की त्या भागात या ३ महिन्यात जवळजवळ ४ -५ जण मेले. अगदी तू खंगत आहेस तसेच खंगून मेले. नंतर कळलं की १ तांब्याची मोहर आहे, ती मोहर ज्याच्याकडे जाईल त्याचा जीव जात होता. त्यानंतर मरणाऱ्याच्या घरच्या लोकांनी मिळून त्या मोहरीच्या मालकाला शोधून काढलं आणि ती मोहर त्याला परत केली. तो एक दारुडा होतो असं चौकशीतून कळलं मला नंतर. बरं ही मोहर फेकू ही शकत नाही कारण जे शेवटचा त्याचा मालक असेल, त्याला आणि त्याच्या कुटुंबाला त्रास होतोच, त्यात जर फेकल्यावर ती सापडली नाही तर पूर्ण घर उध्वस्त. एकाने हा प्रयन्त केला होता घरच्या मागच्या रानात फेकली होती. त्यानंतर त्याच्या पूर्ण घराला त्रास होऊ लागला. त्याने ती शोधून आणली परत आणि मूळ मालक शोधाची माहीम हाती घेतली. पण मूळ मालक मिळे पर्यंत २ जण गेले त्याच्या घरातले.” हे ऐकून माधवची पाचावर धारण बसली. ती तिची किंमत सांगत होती. आणि खरंच ती तुझ्या भावांना परवडणारी नव्हती. आणि तरीही ती मात्र पुरेपूर वसूल करत होती.

त्यानंतर तुझ्या दुसऱ्या भावालाही त्रास होऊ लागला. तो ही खंगू लागला. जीव वाचवण्याचा दोघेही प्रयत्न करू लागले. कोण काय सांगेल ते करू लागले पण मात्रा लागू पडत नव्हती. माधवला भेटायला आलेल्या त्याच्या एका मित्राने त्याला पैलकर वैद्यांबद्दल सांगितलं. माधवने त्यांना रात्री पत्र लिहिलं आणि सकाळी पाठवणार होता. पण त्याने सकाळ पाहिलीच नाही. हे सर्व झाल्यावर दुःखात ते पत्र पाठ्वण्याबद्दल सुचलंही नाही. ८ दिवसांनी तू दुसऱ्या भावाचा त्रास वाढल्यावर मी माधवच्या मित्राकडून पत्ता घेऊन पैलकर वैद्यांना पत्र पाठवून बोलावून घेतलं. आणि २ दिवसांनी तूला पत्र पाठवलं.

इकडे पैलकर वैद्य येण्याच्या एक दिवस आधीच तुझ्या भावाने प्राण सोडले. वैद्य घरी आले त्यांना आधीच काहीतरी जाणवलं होतं. त्याच्या चेहऱ्यावर एक तेज होतं. जे हा खेळ थांबवेल अशी ग्वाही देतं होतं. त्यांना मी सर्व सविस्तर सांगितलं. त्यांनी तूला बोलवायला सांगितलं. तू त्या दोघांनंतर मोठा म्हणून. तूला मी आधीच पत्र पाठवलं असं सांगितलं. मग त्यांनी ती मोहर एका लाल कापडात बांधून काही मंत्रांनी त्या मोहरच्या शक्तीला बांधून ठेवलं. आणि आजूबाजूच्या गावात जाऊन इतर लोकांचे उपचार करतायत. उद्या किंवा परवा येतील ते.

सोमनाथ : माझ्यासाठी ते २ दिवस खूप मोठे होते. माझ्या भावांनी एका मुलीसोबत जे केलं होतं त्याचा राग येतं होता. तर इतर लोकांची काय चूक ? त्यांना का शिक्षा ? असं वाटत होतं. २ दिवसांनी पैलकर वैद्य आले. खरंच त्यांच्या चेहऱ्यावरचं अध्यात्मिक तेज पाहून मन आपोआप शांत झालं. त्यांनी मला सांगितलं की एक छोटी पूजा करावी लागेल. आणि ती पूजा घरात न करता शेतात करणार असं ठरलं. सकाळी सूर्य उगवण्यासोबत आमची पूजा सुरु झाली. मोहर विहिरीच्या ताज्या पाण्याने धुतली. आणि पैलकर वैद्यांनी जवळजवळ ३ तास मंत्र उचारानं करून त्या मोहरची शक्ती त्या मोहरपुरती बांधून ठेवली. लाल रंगाचे कापड आणि धाग्यांनी बांधलेली ती मोहर एका पेटीत ठेवली. आणि म्हणले , ” सोमनाथ, ही मोहर अर्थात त्या मुलीचा आत्मा खूप ताकातवर आहे. पण तिला झुरुनझुरुन मारलं किंवा मरायला भाग पडलं म्हणून ती तसंच सर्वाना मारतेय. म्हणूनच तिला आपण बांधू शकलो. तिला मी संपवू शकत नाही, म्हणून बांधून ठेवलेय. आता ही पेटी अश्या ठिकाणी ठेव की कधीच कोणी उघडता कामा नये किंवा कोणाच्या हाती लागू नये. कारण ती पुन्हा बाहेर आली तर मृत्यूचा हा खेळ पुन्हा सुरु होईल. ती संपली नाहीये फक्त बांधली गेली आहे. ”

त्यानंतर मी विहिरीजवळच ती पेटी पुरली. कारण घरात ती कधी ना कधी कोणाच्या तरी हाती लागलीच असती. आता नाही तर पुढल्या पिढीच्या, ज्यांना कदाचित हे सर्व माहित नसेल. आणि हे पुढील पिढीला सांगावं असं नाहीये. म्हणून सोयीचं म्हणून मी ती पेटी विहिरीच्या बाजूला पुरली. कारण शेत विहिरीपर्यंत नाहीये. त्यामुळे इथे खोदण्याचा प्रश्नच नाही. म्हणून मी ती पेटी तिथेच पुरली.

मृत्यूचा खेळ थांबला पण घराला, घराच्या वैभवाला उतरती कळा लागली. माझा व्यापार सुरतेत होता तिथं माझ्या अनुपस्थितीत दरोडा पडला. कमावलं सर्व गेलं. पुन्हा जाऊन उपयोग नव्हता. शेतीत लक्ष घातलं तर दर २ वर्षांनी दुष्काळ पडू लागला. या घटनेनंतर जवळपास ५- ६ वर्षांनी एकदा पैलकर वैद्य अचानक घरी आले. आम्हाला सर्वाना खूप आश्चर्य वाटलं त्यांच्या अचानक येण्याचं. आम्हाला असं विचारात पडलेलं पाहून त्यांनी बोलायला सुरुवात केली., ” मला माहित आहे तुम्हाला मला असं अचानक आलेलं पाहून नवल वाटलं असेल पण मी इथून गेल्यानंतर मला खात्री नव्हती की पेटी नेहमी बंद राहील याची. कारण कधी ना कधी कोणाच्यातरी हाती लागेलच ना ? म्हणून मी वेगवेगळ्या ठिकाणी गेलो, वेगवेगळ्या विद्वानांना भेटलो आणि त्या मोहरबद्दल काही करता येईल का ते पाहत होतो. कारण साधारणतः एखाद्या वस्तूत आत्मा वास करत असेल तर ती वस्तू जाळून टाकली तर आत्मा मुक्त होतो , पण ही मोहर तांब्याची असल्यामुळे आगीत टाकल्यावर तिचा आकार बदलेले पण ती नष्ट होणार नाही. त्यामुळे यावर उपाय शोधणं गरजेचं होतं. ३ -४ महिन्यांपूर्वी सातपुडा पर्वताकडे काही रुग्णांना पाहायला गेलो होतो. तेव्हा तिथे मला एक तपस्वी भेटले. का कोण जाणे पण मला असं वाटलं कि यांच्याकडे मला उपाय नक्की मिळेल. मी त्यांना सर्व सांगितलं आणि मदत करा म्हणून विनंती केली. त्यांनी मला उपाय सांगितला की, ती मोहर पूर्ण वितळून त्याला महादेवाच्या पिंडीचा आकार द्या. आणि देव्हाऱ्यात ठेवून पूजा करा. कारण सर्व भूत, अघोरी, चांडाळ इ. सर्व महादेवाच्या अधीन असतात. असं केल्यामुळे आत्मा मुक्त होईल. आणि कधीच कोणाला त्रास होणार नाही. ”

मी पैलकर वैद्यांचे आभार मानले की त्यांनी आमचा एवढा विचार केला आणि एवढे वर्ष उपाय शोधत राहिले. त्यावर ते म्हणाले की ती जर परत मुक्त झाली आणि मृत्यूच्या साखळीच सत्य कोणाला माहित नसेल तर हे चक्र बंदच होणार नाही म्हणून मी अनेक जीवांचा विचार करून हा उपाय शोधलाय.

आम्ही ती मोहर काढायला विहिरीजवळ गेलो जिथे ती पुरली होती तिथे खोदलं पण मोहर मिळाली नाही. मग विहिरीच्या बाजूचा बराच भाग खोदून झालं पण मोहर मिळालीच नाही. कोणीतरी तिला बाहेर काढलं तर नाही ना ? अशी शंका आली पण आसपास त्याप्रकारे कोणाचा मृत्यू एवढ्या वर्षात झाल्याचं ऐकलं नव्हतं. कदाचित तिची सूडभावना अजून पेटलेली होती म्हणून ती नाहीच भेटली.

ती मोहर मिळाली नाही म्हणून हे सर्व लिहून ठेवावं लागत आहे. कधी त्रास झाला त्या मोहरचा आणि ही वही हाती लागली तर हा उपाय करा.

सोमनाथ मोहिते

आता रघुनाथ आणि पैलकर वैद्य यांना उपाय सापडला होता. इथे मात्र सूर्य पश्चिमेला कवेत घेत होता. उगवणारी रात्र अमावशेची होती. त्यांनी ती मोहर घेऊन लोहारचं घर गाठलं. लोहाराने संध्याकाळ झाल्यानंतर काम बंद केलं होतं आणि आता तर रात्रीची सुरुवातही झाली होती. रधुनाथने विनंती आणि गळ घालून आताच त्याच महादेवाची पिंड करून म्हणून सांगितलं. लोहाराने काम सुरु केलं आणि शिवाचा जीव वरखाली होऊ लागला होता. रघुनाथ आणि वैद्य देवाकडे प्रार्थना करत होते. एक क्षण शिवाला वाटलं आपला जीव गेला आणि तो पर्यंत लोहाराने भट्टीतून महादेवाची पिंड बाहेर काढली. शिवाचा जीव वाचला. त्यानंतर त्या महादेवाच्या पिंडीची पूजा घरात होऊ लागली आणि लक्ष्मी पुन्हा आपल्या आगमनाची लक्षणे दाखवू लागली.

समाप्त……………………………………………….

Article Categories:
रोमांचक

प्रतिक्रिया व्यक्त करा

आपला ई-मेल अड्रेस प्रकाशित केला जाणार नाही. आवश्यक फील्डस् * मार्क केले आहेत