कथामालिका: मूक स्वरांची साद भाग-१
विषय: चमत्कार विज्ञानाचा
स्पर्धा: जलदलेखन स्पर्धा फेब्रुवारी २०२६
पुण्याच्या पाषाण भागात असलेली ती हाय-टेक प्रयोगशाळा रात्रीच्या अडीच वाजताही दिव्यांच्या लख्ख प्रकाशात न्हाऊन निघाली होती. बाहेर पावसाची रिमझिम सुरू होती, पण प्रयोगशाळेच्या आत मात्र एक वेगळीच अस्वस्थता दाटली होती. डॉ. अद्वैत, जे जागतिक स्तरावर न्यूरो-सायन्स मधील एक दिग्गज मानले जातात, गेल्या ४८ तासांपासून त्यांच्या खुर्चीतून हलले नव्हते. त्यांच्या समोरच्या अनेक स्क्रीन्सवर निळ्या आणि हिरव्या रंगाच्या लहरी नाचत होत्या.
गेल्या दहा वर्षांपासून अद्वैत एकाच ध्येयाने झपाटलेले होते 'प्रोजेक्ट ईको'. हे केवळ एक संशोधन नव्हते, तर ती एक तपश्चर्या होती. मानवी मेंदू हा निसर्गाचा सर्वात मोठा चमत्कार आहे. अद्वैतचा असा विश्वास होता की, जर आपण मेंदूतील विद्युत लहरींचा (Electrical impulses) अचूक अर्थ लावू शकलो, तर शब्दांची गरज उरणार नाही. विशेषतः अशा लोकांसाठी ज्यांनी जन्मतः किंवा अपघाताने आपली वाचा गमावली आहे, त्यांच्यासाठी हे तंत्रज्ञान 'ईश्वरी वरदान' ठरणार होते.
अद्वैतच्या या जिद्दीमागे एक काळी किनार होती. सात वर्षांपूर्वी एका भीषण कार अपघातात त्यांनी आपली पत्नी गमावली आणि त्यांची एकुलती एक मुलगी, स्वरा, 'लॉक्ड-इन सिंड्रोम' (Locked-in Syndrome) च्या जाळ्यात अडकली. स्वरा नावापुर्ती जिवंत होती, तिचे डोळे सर्व काही पाहत होते, तिचे कान सर्व ऐकत होते, पण तिचा स्वतःच्या शरीरावरील ताबा सुटला होता. ती एका जिवंत पुतळ्यासारखी झाली होती. अद्वैत जेव्हा तिच्या बेडपाशी जाऊन बसत, तेव्हा तिच्या डोळ्यांत साचलेले पाण्याचे थेंब त्यांना हजारो प्रश्न विचारत, पण उत्तर देण्यासाठी त्यांच्याकडे काही शब्द नव्हते.
"विज्ञानाने जर माणसाला चंद्रावर नेले आहे, तर ते माझ्या मुलीच्या मेंदूपासून ओठांपर्यंतचा हा काही इंचांचा प्रवास का पूर्ण करू शकत नाही?" हा प्रश्न अद्वैतयांना स्वस्थ बसू देत नव्हता.
३ फेब्रुवारी २०२६ ची ती रात्र. अद्वैतने एक अत्यंत सूक्ष्म 'नॅनो-चिप' तयार केली होती. ही चिप मानवी मेंदूच्या 'ब्रोकाज एरिया' (Broca’s Area) मध्ये बसवता येणार होती. हा तो भाग आहे जो भाषेची निर्मिती करतो. ही चिप तिथले सूक्ष्म विद्युत सिग्नल पकडून त्याचे एका प्रगत अल्गोरिदमद्वारे मानवी आवाजात रूपांतर करणार होती.
अद्वैतने शेवटची चाचणी घेण्यासाठी स्वराच्या एका जुन्या आवाजाच्या नमुन्याचा वापर केला. त्यांनी डेटा फीड केला आणि सि्युलेशन रन केले. संगणकाच्या पडद्यावर प्रोग्रेस बार हळूहळू पुढे सरकत होता. ९०%... ९५%... आणि ९९% वर येऊन तो थांबला. अद्वैतचा श्वास रोखला गेला. अचानक स्क्रीन लाल झाली आणि 'Error' असा मेसेज आला.
सदर कथेचे भाग नियमित पोस्ट होणार असून याचे पुढील भाग चुकू नयेत म्हणून पेज फॉलो करा आणि फॉलो सेटिंग मध्ये जाऊन "favorite" ऑप्शन निवडून घ्या जेणेकरून एकही भाग सुटणार नाही.
©®जान्हवी साळवे
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा