खूप खूप काळ आधी, जेव्हा पृथ्वीवर धर्म नावाची कोणतीही संकल्पना नव्हती, तेव्हा सर्व प्राणी – मानव, दानव, चेटकीणी, व्हॅम्पायर, स्वर्गदूत – एकत्र आणि समानतेने राहिले होते. ते सगळे एकाच परमतेजस्वी परमेश्वराची पूजा करीत होते, जो सर्व शक्तींचा, ज्ञानाचा आणि प्रेमाचा अथांग स्रोत होता. निसर्गाच्या कायद्याने जगणारे हे प्राणी एकमेकांना मदत करीत होते, ज्ञानाची देवाणघेवाण करीत होते आणि गुण्यागोविंदाने जीवन जगले होते. जंगले, नद्या, डोंगर, समुद्र सगळेच त्यांच्या सामायिक वारसा होते. रात्री आकाशात तारे मोजताना कोणीही एकमेकांना शत्रू मानले नव्हते. अगदी व्हॅम्पायर रात्री शिकार करीत असत तेव्हाही ते फक्त गरजेइतकेच रक्त घेत असत, आणि तेही परस्पर संमतीने. चेटकीणी निसर्गाच्या शक्तींनी लोकांना बरे करीत होत्या, स्वर्गदूत आकाशातून मार्गदर्शन करीत होते, तर दानवही आपल्या प्रचंड शक्तीने गावे उभारायला मदत करीत होते.
पण जसजसे काळ पुढे सरकला, तसतसे पुजाऱ्यांचे वर्चस्व वाढले. सुरुवातीला ते फक्त देवाची सेवा करीत होते, पण हळूहळू त्यांनी देवाच्या नावाने अधिकार गाजवायला सुरुवात केली. प्रत्येक पुजारी गटाने आपापल्या सोयीने देवाची व्याख्या बदलली, नवे नियम घालून दिले आणि आपला देव सर्वश्रेष्ठ ठरवला. धर्मग्रंथ लिहिले गेले, ज्यात फक्त त्यांचेच नियम, त्यांचेच कायदे आणि त्यांचाच देव होता. देवाला स्वतःच्या अंकित करून, त्यांनी धर्माचे लेबल लावले आणि जगाला विभागले. एकाच परमेश्वराची पूजा आता अनेक नावांनी, अनेक नियमांनी, अनेक मंदिरांमध्ये होऊ लागली. जे लोक वेगळ्या मार्गाने पूजा करीत होते त्यांना दुष्ट, पापी किंवा सैतानी ठरवले गेले.
या बदलाने मानवी समाजात भयंकर परिणाम झाले. चेटकीणींना, ज्या निसर्गाच्या शक्तींशी जोडलेल्या होत्या, जादूई ज्ञान आणि औषधी वनस्पतींच्या मदतीने लोकांना बरे करीत होत्या, शापित समजले गेले. त्यांना सैतानी, अमानवीय, देवाविरुद्ध ठरवले गेले. इतिहासात असे अनेक प्रसंग घडले की निर्दोष स्त्रियांना जिवंत जाळले गेले. खांबाला बांधून आग लावली गेली आणि त्यांचे ओरडणे रात्रंदिवस ऐकू आले. काहींना फाशी दिली गेली, गळ्यात दोर खोचून हवेत लटकवले गेले आणि त्यांचे शरीर हवेत हलत राहिले. काहींच्या तोंडात लोखंडी पाचर ठोकून कवटी फोडली गेली, तर काहींना खिळे ठोकून क्रूसवर तडफडत मरण्यासाठी सोडले गेले. प्रत्येक धर्मगुरूने आपापल्या पद्धतीने हे क्रूर मृत्यू दिले. काही ठिकाणी पाण्यात बुडवून मारले गेले, काहींना दगडांनी ठेचले गेले. मानवी संस्कृतीवर धर्मग्रंथांचा इतका प्रभाव पडला की त्याबाहेरचे कोणतेही ज्ञान – जादू, औषधे, निसर्गशक्ती – सैतानी ठरवले गेले. पण माणूस हे विसरला की देवानेच हे सर्व ज्ञान आणि शक्ती निर्माण केल्या होत्या.
सगळे धर्मगुरू चांगले नव्हते. त्यात अनेक स्वार्थी, लोभी आणि हानिकारक लोक होते, जे संतपद घेऊनही लोकांना फसवीत होते, संपत्ती गोळा करीत होते, युद्धे भडकावीत होते. त्याचप्रमाणे सगळ्या चेटकीणी वाईट नव्हत्या. काही वाईट असल्या तरी ज्या ब्लॅक मॅजिक करीत होत्या, शाप देत होत्या, बहुतेक चांगल्या होत्या. गावोगावी फिरून रुग्णांना बरे करणाऱ्या, बाळंतपणात मदत करणाऱ्या, निसर्गाची रक्षा करणाऱ्या, दुष्काळात पाऊस पाडणाऱ्या. पण धर्माच्या नावाने भय निर्माण झाले आणि चेटकीणींचा छळ वाढला. व्हॅम्पायरना रात्रीच्या अंधारात मारले गेले, लसणीने हृदय भेदले गेले. अघोरी आणि दानवांना तर पूर्णपणे पृथ्वीवरून नामशेष करण्याचे प्रयत्न झाले.
व्हॅटिकनसारख्या धार्मिक केंद्रांनी प्रायोजित केलेले कट्टर गट उदयास आले. हे गट चेटकीणी, व्हॅम्पायर, ब्लॅक मॅजिक करणारे, अघोरी देवता पूजक यांचा शोध घेऊन त्यांचा खात्मा करीत होते. त्यांच्याकडे विशेष शस्त्रे होती – चांदीच्या गोळ्या, पवित्र पाणी, जादूरोधक मंत्र. त्यामुळे या प्राण्यांना मानवी वस्तीत लपून राहावे लागले. काहींनी आपला वेष बदलून साध्या माणसांसारखे जीवन जगले, तर काही जंगलात, खोल दरीत, गुहांमध्ये लपले. पण छळ इतका वाढला की चांगल्या जादूगार आणि चेटकीणींना एकत्र येऊन नवीन उपाय शोधावा लागला.
त्यांनी आपल्या एकत्रित शक्तींनी एक नवे जग निर्माण केले. हे विश्व अनेक समांतर मितींनी भरलेले होते. एकमेकांना स्पर्श करणारे, पण अनभिज्ञ असलेले जग. विज्ञानही यांचा शोध लावू शकले नाही, कारण ते भौतिक नियमांच्या पलीकडे होते. अशाच एका समांतर मितीत या चेटकीणींनी आपले स्वतःचे गाव वसवले होते. त्या गावाचे नाव 'तेराई' होते.
हे तेराई गाव पृथ्वीवरच होते, पण दुसऱ्या मितीत पसरलेले होते. इथे मानवांचे नव्हे, तर विचेस म्हणजे चेटकीणींचे राज्य होते. सदाहरित जंगले इथे कधीच कोमजली नव्हती. बारमाही नद्या कधी आटल्या नव्हत्या, फळे-फुले नेहमी बहरलेली होती. डोंगरांच्या दऱ्यांतून झरे वाहत होते, औषधी वनस्पतींचे कार्पेट पसरलेले होते आणि जादूई तलाव होते जे सर्व जखमा भरून काढीत होते शारीरिक, मानसिक आणि आत्मिक.
निळ्या आभाळाखाली दूरदूरपर्यंत पसरलेल्या डोंगररांगा होत्या, त्यावर हिरव्या वनस्पतींचा गालिचा होता. त्यावर कधी न कोमजणारी फुले – निळी, जांभळी, सोनेरी – बहरलेली होती, फुलपाखरे उडताना दिसत होती. जिकडे पाहाल तिकडे जंगल होते, तेही घनदाट, रहस्यमय आणि जिवंत. झाडे एकमेकांशी बोलतात असे वाटले, वाऱ्याने त्यांच्या पानांचा संगीत ऐकू आले.
इथे मानवी हस्तक्षेप नव्हता, त्यामुळे जंगली प्राणी स्वतंत्रपणे फिरत होते. वाघ, सिंह, हरीण, हत्ती, गेंडा, पक्षांचे थवे – सगळे निसर्गाच्या कायद्याने गुण्यागोविंदाने राहिले होते. आकाशात गरुड आणि इतर पक्षी उडत होते, झाडांवर सरीसृपांचे वास्तव्य होते, जमिनीवर वन्यजीवांचे साम्राज्य होते. काही प्राणी तर जादुई होते – बोलणारे हरीण, प्रकाश देणारे फायरफ्लायचे थवे, आकाशात नाचणारे युनिकॉर्नसारखे प्राणी.
तेराईच्या मध्यभागी चेटकीणींचे जादूई झाडांवर बांधलेली घरे होती, तलावाजवळील कुटीर, गुहेत लपलेले मंदिर. इथे जादू मुक्तपणे वाहत होती. चेटकीणी एकत्र येऊन पूजा करीत होत्या, नवे मंत्र शिकत होत्या, निसर्गाशी संवाद साधीत होत्या. गावाच्या केंद्रस्थानी एक प्राचीन ओकचे झाड होते, ज्याला 'मदर ट्री' म्हणत होते. हे झाड हजारो वर्षांचे होते आणि त्याच्या मुळांमध्ये संपूर्ण गावाची जादू साठलेली होती.
तेराई गावातील चेटकीणींचे जीवन अत्यंत जादूई, शांत आणि निसर्गाशी एकरूप होते. त्यांचे दैनंदिन जीवन निसर्गाच्या चक्रानुसार चालले होते. सूर्योदयापासून चंद्रोदयापर्यंत जादू, ज्ञान आणि सामुदायिक सहकार्याने भरलेले होते.
सकाळी सूर्योदय होताच चेटकीणी आपल्या घरांमधून बाहेर पडत होत्या. त्यांची घरे प्रामुख्याने प्राचीन झाडांवर बांधलेली होती. वळणदार खोडांमध्ये कोरलेली कुटीर, वेली आणि फुलांनी गुंफलेली छते, जादूई दिवे लावलेले बाल्कनी जे रंग बदलत होते. काहींची घरे जमिनीवर होती, औषधी वनस्पतींनी वेढलेल्या छोट्या कुटीरांमध्ये, जिथे दरवाजे स्वतः उघडत होते आणि खिडक्या गाणाऱ्या पक्ष्यांनी भरलेल्या होत्या. काही चेटकीणी तर गुहेत राहत होत्या, जिथे भिंतींवर जादूई चित्रे जिवंत होत होती.
चेटकीणी सकाळी नद्या किंवा झऱ्यांजवळ जाऊन स्नान करीत होत्या. पाणी इतके शुद्ध आणि जादूई होते की ते शरीर आणि मन दोन्ही शुद्ध करीत होते, जुने दुःख वाहून नेत होते. नंतर त्या औषधी वनस्पती गोळा करीत होत्या – विविध रंगांच्या फुलांपासून ते दुर्मीळ मुळांपर्यंत. या वनस्पतींच्या मदतीने त्या औषधे बनवीत होत्या, जखमांना बरे करणारे मलम, आजार दूर करणारे पोशन किंवा शक्ती वाढवणारे चहा. विशेष म्हणजे गावातील जादूई तलाव, ज्याचे पाणी निळ्या प्रकाशाने चमकत होते, इथे येणाऱ्या चेटकीणी आपल्या जखमा किंवा दुःख बरे करून घेत होत्या. हा तलाव सर्व जखमा भरून काढीत होता, अगदी मनाच्या जखमाही, आणि कधी कधी भूतकाळातील आठवणीही पुसत होता.
दुपारी चेटकीणी एकत्र येऊन जादूची सराव करीत होत्या. गावाच्या मध्यभागी एक मोठे मैदान होते, जिथे त्या कॅल्ड्रॉन (मोठे भांडे) भोवती गोळा होऊन नवे मंत्र शिकत होत्या, पोशन बनवीत होत्या किंवा निसर्गाशी संवाद साधीत होत्या. या सभांना 'कॉव्हन' म्हणत होते. जिथे वृद्ध चेटकीणी युवतींना ज्ञान देत होत्या. त्या आकाशात उडणाऱ्या झाडूवर स्वार होऊन जंगल फिरत होत्या, दूरच्या डोंगरांवरून फळे आणत होत्या किंवा पक्ष्यांशी बोलत होत्या. जंगलातील प्राणी त्यांच्या मित्रासारखे होते – हरीण त्यांच्या मागे येत होते, पक्षी त्यांच्या खांद्यावर बसत होते, अगदी वाघसुद्धा त्यांच्यासमोर शांत होत होते.
संध्याकाळी पूर्णिमेच्या दिवशी विशेष उत्सव साजरे केले जात होते. आगीभोवती नृत्य, गाणी, जादूचे प्रदर्शन – आकाशात रंगीबेरंगी प्रकाशाचे फटाके, जमिनीवरून उडणाऱ्या फुलांचा वर्षाव. त्या निसर्गाला धन्यवाद देत होत्या आणि नव्या शक्ती मागत होत्या. रात्री त्या ताऱ्यांकडे पाहून भविष्य सांगत होत्या किंवा स्वप्ने पाहत होत्या. काही चेटकीणी आपल्या क्रिस्टल बॉलमध्ये दुसऱ्या मितीतील घडामोडी पाहत होत्या, बाहेरील जगातील धोक्यांची पूर्वसूचना घेत होत्या.
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा