शांत स्वरांचा संघर्ष भाग - २
आरव आता आठ वर्षांचा झाला होता. वय वाढत होतं, तसं त्याचं जगही थोडं मोठं होत होतं. पण त्या जगात अजूनही अनेक न दिसणाऱ्या भिंती उभ्या होत्या, ज्या त्याला रोखत होत्या, अडवत होत्या आणि कधी कधी तोडून टाकत होत्या.
सकाळी शाळेला जायची वेळ झाली की आरव तयार व्हायचा. त्याची पिशवी नीट लावलेली असायची, वही-पुस्तकं नीट ठेवलेली असायची. तो सगळं पाहून शिकला होता. ऐकू न येणं म्हणजे शिकता न येणं नव्हे, हे त्याने आईकडूनच शिकलं होतं.
सावित्री मात्र रोजच थोडी घाबरलेली असायची. “आज काय होईल? कोणी काही बोलेल का? आरव दुखावला जाईल का?” पण ती ते भीतीचं ओझं कधीच चेहऱ्यावर येऊ देत नसे.
शाळेत एका नवीन शिक्षिकेची नेमणूक झाली होती, मिस शालिनी देशमुख. त्या खूप हुशार होत्या, पण आरवसारख्या मुलांचा अनुभव त्यांना नव्हता. पहिल्याच दिवशी वर्गात त्या शिकवत होत्या. आरव फळ्याकडे पाहत होता, पण इतर मुलांसारखा उत्तर देत नव्हता.
शिक्षिकेने थोडा त्रासून विचारलं, “आरव, मी काय सांगतेय ते लक्ष देऊन ऐक.” तो शांत राहिला.
शिक्षिकेने थोडा त्रासून विचारलं, “आरव, मी काय सांगतेय ते लक्ष देऊन ऐक.” तो शांत राहिला.
वर्गात काही हशा पसरला. त्या क्षणी आरवचं डोकं खाली गेलं. तो हसू समजू शकत होता, आवाज न ऐकू येऊनही अपमान ओळखू शकत होता.
संध्याकाळी तो घरी आला, नेहमीसारखा चित्र काढायला बसला नाही. सावित्रीने लगेच ओळखलं, आज काहीतरी बिनसलंय. तिने हातवाऱ्यांनी विचारलं, “शाळेत काय झालं?” आरवने वहीत चित्र काढलं, एक मोठी भिंत आणि त्या भिंतीच्या पलीकडे उभे असलेले इतर मुलं.
सावित्रीला समजलं.
सावित्रीला समजलं.
दुसऱ्या दिवशी ती थेट शाळेत गेली. मुख्याध्यापकांच्या खोलीत बसून ती ठामपणे बोलली, “माझा मुलगा ऐकू शकत नाही, पण तो कमी नाही. त्याला शिकण्याचा हक्क आहे.” मुख्याध्यापक थोडे गोंधळले. “पण आमच्याकडे विशेष शिक्षक नाहीत…” सावित्री शांतपणे म्हणाली,
“मग मी शिकवेन. मी मदत करेन. पण माझ्या मुलाला दुर्लक्षित करू नका.”
“मग मी शिकवेन. मी मदत करेन. पण माझ्या मुलाला दुर्लक्षित करू नका.”
त्या दिवशी पहिल्यांदाच शिक्षकांनी संकेत भाषेबद्दल ऐकलं. सावित्रीने त्यांना काही सोप्या खुणा शिकवल्या, बस, लिहा, बघा, छान. मिस शालिनीने आरवकडे पाहिलं.
पहिल्यांदाच त्यांना जाणवलं, हा मुलगा हट्टी नाही, तो फक्त वेगळ्या पद्धतीने शिकतो.
पहिल्यांदाच त्यांना जाणवलं, हा मुलगा हट्टी नाही, तो फक्त वेगळ्या पद्धतीने शिकतो.
हळूहळू बदल सुरू झाला. आरव वर्गात पुढे बसू लागला. शिक्षक फळ्यावर लिहून समजावू लागले. काही मुलं त्याच्याशी चित्रांच्या भाषेत बोलू लागली. पण सगळं सोपं नव्हतं.
एकदा वार्षिक स्नेहसंमेलनाचा कार्यक्रम होता. नाटक, गाणी, भाषणं, सगळं आवाजावर आधारित. एक शिक्षिका म्हणाली, “आरवला यात कसं घेणार?”
सावित्रीने विचार केला. त्या रात्री तिला झोप लागली नाही.
सावित्रीने विचार केला. त्या रात्री तिला झोप लागली नाही.
सकाळी तिने आरवला जवळ घेतलं. हातवाऱ्यांनी विचारलं, “तुला काय करायला आवडेल?” आरवने वहीत लिहिलं, “मी चित्रातून कथा सांगू शकतो.” सावित्रीच्या डोळ्यात पाणी आलं.
कार्यक्रमाच्या दिवशी आरव मंचावर उभा राहिला. हातात मोठं कॅनव्हास. संगीत नव्हतं, संवाद नव्हते. तो चित्र काढत गेला, आईचा हात धरलेला लहान मुलगा, शाळा,
भिंती आणि शेवटी… भिंत कोसळलेली. संपूर्ण सभागृह शांत झालं.
भिंती आणि शेवटी… भिंत कोसळलेली. संपूर्ण सभागृह शांत झालं.
टाळ्यांचा आवाज आरवला ऐकू आला नाही… पण टाळ्यांचा अर्थ त्याला समजला. मिस शालिनी मंचावर आल्या. त्यांनी सावित्रीकडे पाहून म्हटलं, “आज आम्ही शिकवलं नाही… आज आम्ही शिकलो.”
त्या दिवसानंतर आरव फक्त ‘ऐकू न येणारा मुलगा’ राहिला नाही. तो झाला, चित्रातून बोलणारा कलाकार.
पण आयुष्याची परीक्षा अजून संपलेली नव्हती.
सावित्रीला एक दिवस कळलं, आरवसाठी पुढील शिक्षण, विशेष शाळा, साधनं, सगळ्यासाठी पैसे लागणार होते.
पण आयुष्याची परीक्षा अजून संपलेली नव्हती.
सावित्रीला एक दिवस कळलं, आरवसाठी पुढील शिक्षण, विशेष शाळा, साधनं, सगळ्यासाठी पैसे लागणार होते.
त्या रात्री ती एकटी बसून हिशोब करत होती. आरव तिच्या शेजारी येऊन बसला. तिने हसू दाखवलं, पण डोळे मात्र थकलेले होते. आरवने तिचा हात धरला. त्या स्पर्शात एक प्रश्न होता, “आई, मी ओझं तर नाही ना?” सावित्रीने त्याला घट्ट मिठीत घेतलं. हातवाऱ्यांनी सांगितलं, “तू माझं बळ आहेस.” आणि त्या क्षणी तिने ठरवलं, काहीही झालं, पण आरवचं भविष्य अंधारात जाऊ देणार नाही.
दूरवरून वाऱ्याने खिडकी हलवली. आवाज झाला…
आरवला तो ऐकू आला नाही. पण आईच्या हृदयात उमटलेला निर्धार मात्र दोघांनाही पुढे नेणारा होता…
आरवला तो ऐकू आला नाही. पण आईच्या हृदयात उमटलेला निर्धार मात्र दोघांनाही पुढे नेणारा होता…
क्रमशः
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा