शांत स्वरांचा संघर्ष भाग - ३
सावित्रीच्या आयुष्यात दिवस येत होते, पण त्या दिवसांत आराम नव्हता. आरव मोठा होत होता, त्याचं जग विस्तारत होतं, पण त्या जगात प्रत्येक पावलावर अडचणी उभ्या होत्या. ऐकू न येणं हे फक्त एक शारीरिक अपंगत्व नव्हतं, ते समाजाने लावलेलं लेबल होतं, “हा कमी आहे” असं सांगणारं.
आरव आता दहाव्या वर्षात पाऊल ठेवत होता. चित्रकलेत तो खूप पुढे गेला होता. रंग त्याची भाषा बनले होते. जे बोलता येत नव्हतं, ते तो रंगांतून जगाला सांगत होता. पण केवळ कला पुरेशी नव्हती, शिक्षण, भविष्य, आत्मनिर्भरता यासाठी मोठा मार्ग बाकी होता.
एक दिवस शाळेतून पत्र आलं. “विशेष शाळेत प्रवेश घेण्याचा विचार करावा.” सावित्रीने पत्र हातात घेतलं आणि खूप वेळ ते वाचत बसली. शब्द साधे होते, पण त्यामागचा अर्थ कठोर होता, “तुमचा मुलगा इथे बसत नाही.”
त्या रात्री सावित्री झोपली नाही. आरव शेजारी शांत झोपलेला होता. तिने त्याच्याकडे पाहिलं. “मी चुकीचं करतेय का?” “सामान्य शाळेत ठेवून मी त्याला त्रास तर देत नाही ना?”
सकाळी आरव उठला. त्याने आईचा चेहरा पाहिला आणि लगेच जाणवलं, आज आई शांत आहे, पण आतून खूप गोंधळलेली. त्याने वहीत लिहिलं, “आई, तुला काही काळजी आहे का?” सावित्रीने त्याला जवळ घेतलं. हातवाऱ्यांनी सांगितलं, “तुझ्यासाठी चांगलं काय, ते ठरवायचं आहे.”
आरव काही क्षण विचारात पडला. मग त्याने वहीत एक चित्र काढलं, एक रस्ता, दोन दिशांना जाणारा. एका बाजूला मोठी इमारत (विशेष शाळा), दुसऱ्या बाजूला साधी शाळा… आणि त्या रस्त्यावर उभा असलेला तो स्वतः. खाली त्याने लिहिलं, “मी कुठेही जाऊ शकतो, पण तू माझ्या सोबत असली पाहिजेस.” सावित्रीचे डोळे भरून आले. तिने ठरवलं, आरवला वेगळं काढायचं नाही. त्याला समाजातच उभं करायचं आहे.
पण आयुष्याने दुसरीच परीक्षा घेतली. सावित्री जिथे काम करत होती, शिवणकामाचं छोटंसं काम ते अचानक बंद पडलं. मालकाने स्पष्ट सांगितलं, “काम नाही, पैसे नाहीत.” घरात साठवलेले थोडे पैसे हळूहळू संपत होते. आरवसाठी लागणारी पुस्तके, रंग, कागद, सगळं महाग होतं.
एक दिवस सावित्री बसून रडत होती. आरव आत आला. त्याने आईचे अश्रू पाहिले. तो गोंधळला. त्याने आईचा हात धरला, पण काही करू शकत नव्हता. त्याने कागदावर लिहिलं, “मी शाळा सोडू का?” त्या वाक्याने सावित्रीला हादरवून टाकलं. तिने लगेच त्याला मिठीत घेतलं. हातवाऱ्यांनी ठामपणे सांगितलं, “कधीच नाही.”
त्या क्षणी तिने ठरवलं, मी कितीही काम करेन, पण माझ्या मुलाचं शिक्षण थांबू देणार नाही.
त्या क्षणी तिने ठरवलं, मी कितीही काम करेन, पण माझ्या मुलाचं शिक्षण थांबू देणार नाही.
ती सकाळी घरकाम, दुपारी शिवणकाम, संध्याकाळी दुसऱ्यांच्या घरी भांडी, सगळं करू लागली. शरीर थकायचं, पण मन नाही. आरव हे सगळं पाहत होता. तो बोलू शकत नव्हता, पण त्याला सगळं समजत होतं.
एक दिवस त्याने शाळेत चित्रकला स्पर्धेसाठी चित्र काढलं. विषय होता, “माझी आई.” चित्रात त्याने आईला दाखवलं, थकलेली, पण उभी. हातात काम आणि डोळ्यांत प्रकाश.
त्या चित्राने जिल्हा पातळीवर पहिला क्रमांक मिळवला.
पुरस्कार वितरणाच्या दिवशी सावित्री मंचावर उभी होती. लोक टाळ्या वाजवत होते. आरवला आवाज ऐकू आला नाही… पण त्याला आईच्या डोळ्यांतला अभिमान दिसत होता.
पुरस्कार वितरणाच्या दिवशी सावित्री मंचावर उभी होती. लोक टाळ्या वाजवत होते. आरवला आवाज ऐकू आला नाही… पण त्याला आईच्या डोळ्यांतला अभिमान दिसत होता.
कार्यक्रमानंतर एका व्यक्तीने सावित्रीशी बोलणं केलं.
ते होते, कला शिक्षक देशमुख सर. ते म्हणाले, “तुमच्या मुलात विलक्षण प्रतिभा आहे. त्याला योग्य मार्गदर्शन मिळालं, तर तो खूप पुढे जाईल.” सावित्रीने एकच प्रश्न विचारला, “पैसे लागतील का?” देशमुख सर हसले.
“कधी कधी प्रतिभेला फक्त विश्वासाची गरज असते.”
त्या दिवसापासून आरव खास कला वर्गात जाऊ लागला, मोफत.
ते होते, कला शिक्षक देशमुख सर. ते म्हणाले, “तुमच्या मुलात विलक्षण प्रतिभा आहे. त्याला योग्य मार्गदर्शन मिळालं, तर तो खूप पुढे जाईल.” सावित्रीने एकच प्रश्न विचारला, “पैसे लागतील का?” देशमुख सर हसले.
“कधी कधी प्रतिभेला फक्त विश्वासाची गरज असते.”
त्या दिवसापासून आरव खास कला वर्गात जाऊ लागला, मोफत.
पण समाज अजूनही पूर्णपणे बदललेला नव्हता. काही लोक सावित्रीला म्हणायचे, “इतकं करून काय मिळणार? लग्न करून दे आणि मोकळी हो.” ती शांतपणे उत्तर द्यायची, “तो आधी स्वतःच्या पायावर उभा राहील.”
एकदा आरवने शेजारच्या मुलांना खेळताना पाहिलं. त्याला सामील व्हायचं होतं. पण ते हसले. तो घरी आला. काहीच बोलला नाही. सावित्रीने हातवाऱ्यांनी विचारलं,
“काय झालं?” आरवने वहीत लिहिलं, “लोक मला स्वीकारतील का?” सावित्री काही क्षण शांत राहिली.
मग तिने लिहिलं, “आज नाही… पण उद्या नक्की.”
“काय झालं?” आरवने वहीत लिहिलं, “लोक मला स्वीकारतील का?” सावित्री काही क्षण शांत राहिली.
मग तिने लिहिलं, “आज नाही… पण उद्या नक्की.”
त्या रात्री आरवने एक चित्र काढलं, एक शांत समुद्र आणि त्या समुद्रात एक दीपस्तंभ. खाली लिहिलं, “माझी आई.”
ती शांततेतली लढाई होती, आवाजाविना, पण धैर्याने भरलेली आणि ही लढाई अजून संपलेली नव्हती…
ती शांततेतली लढाई होती, आवाजाविना, पण धैर्याने भरलेली आणि ही लढाई अजून संपलेली नव्हती…
क्रमशः
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा