शेतातील राणी भाग - १
सकाळचे कोवळे उन, सूर्यनारायण पूर्वेकडून थोडे वर आले होते. डोक्यात सफेद टोपी, वरती सदरा आणि पायात पायजमा ( थोडा फाटलेला ) घातलेला रानबा बैल आणि गायीला चारापाणी करत होता. तेवढ्यात पार्वतीबाई ( रानबाची पत्नी ) हिने आवाज दिला.
पार्वतीबाई - व्हय ओ "धनी"... रानाला कवा जायचं हाय? आज कांदा बाजाराला घेऊन जायचं हाय ना?
रानबा - व्हय व्हय जायचं हाय बाजाराला. सख्याची गाडी येणार हाय तिच्यात नेणार हाय.
रानबा - व्हय व्हय जायचं हाय बाजाराला. सख्याची गाडी येणार हाय तिच्यात नेणार हाय.
तेवढ्यात तिथे अनिता ( राणबाचा धाकटी मुलगी ) येते.
अनिता - बाबा, शाळेची फी सांगितली सरांनी, आज दिली नाहीतर शाळेत बसून नाही देणार असे म्हटले सर.
रानबा - उदयाला देऊ म्हणून सांग तुझ्या सरायला. आज कांदे घेऊन चाललोय पैसे येतील देऊ मग. काय म्हणले तर मी येईल उदयाला शाळाला.
अनिता - बाबा, शाळेची फी सांगितली सरांनी, आज दिली नाहीतर शाळेत बसून नाही देणार असे म्हटले सर.
रानबा - उदयाला देऊ म्हणून सांग तुझ्या सरायला. आज कांदे घेऊन चाललोय पैसे येतील देऊ मग. काय म्हणले तर मी येईल उदयाला शाळाला.
रानबा आणि घरातले सकाळचा नाश्ता करत असतात. तेवढ्यात तिथं गावचा पाटील येतो.
पाटील - काय रानबा न्यारी चालू वाटतं.
रानबा - व्हय पाटील. याकी दोन घास खावा.
पाटील - नाय नग. तुझी न्यारी नको; ते तेवढ पैशाचे काय ते बघ बाबा? आर व्याजाचे तीन महिने थकले तुझे.
रानबा - उद्याच्याला देइल तुमचं पैसं पाटील, आज कांदे नेणार आहे बाजाराला.
पाटील - तू कांदे नेऊ राहिला पण बाजार लई काम हाय बघ रानबा.
राणबा - नाय पाटील मा कांदा चांगला आहे. लालजरत आणि मोठा बी हाय तवा मला चांगलाच बाजार मिळल बघा.
रानबा - व्हय पाटील. याकी दोन घास खावा.
पाटील - नाय नग. तुझी न्यारी नको; ते तेवढ पैशाचे काय ते बघ बाबा? आर व्याजाचे तीन महिने थकले तुझे.
रानबा - उद्याच्याला देइल तुमचं पैसं पाटील, आज कांदे नेणार आहे बाजाराला.
पाटील - तू कांदे नेऊ राहिला पण बाजार लई काम हाय बघ रानबा.
राणबा - नाय पाटील मा कांदा चांगला आहे. लालजरत आणि मोठा बी हाय तवा मला चांगलाच बाजार मिळल बघा.
पाटील तेथून जातो. थोडा वेळ जातो राणबा आणि पार्वतीबाई शेतात जायला निघतात तेवढ्यात पाठीमागून आवाज येतो. आई-बाबा, ते दोघे मागे वळून बघता तर त्यांची नुकतेच लग्न झालेली थोरली मुलगी कावेरी असते.
पार्वतीबाई - काय गं कावेरे? असं न कळवताच आली.
पार्वतीबाई असे बोलताच कावेरी रडू लागते.
पार्वतीबाई असे बोलताच कावेरी रडू लागते.
पार्वतीबाई - आगं पोरी काय झालं? का रडतेय ? कोण काय म्हणलं का सासुरवाडील तुला?
रानबा - पोरी काय ते समद सांग; मी बोलतो जावइबापुंशी.
कावेरी - बाबा माझ्या नवऱ्याने पैसे मागितले आहे. त्यांना गाडी घ्यायची आहे; पैसे आणले नाही तर परत येऊ नको म्हणाले.
रानबा - पोरी काय ते समद सांग; मी बोलतो जावइबापुंशी.
कावेरी - बाबा माझ्या नवऱ्याने पैसे मागितले आहे. त्यांना गाडी घ्यायची आहे; पैसे आणले नाही तर परत येऊ नको म्हणाले.
बराच वेळ एक भयाण शांतता पसरलेली असते. नंतर राणबा आणि पार्वतीबाई शेतात जाता. पार्वतीबाईच्या डोक्यात मुलीचे टेन्शन असते आणि त्या टेन्शनमुळे काम करता करता तिच्या हाताला लागते. पण तिला हाताला लागले त्याचे वेदना जाणवत नाही. त्यावेदना पेक्षाही जास्त वेदना आता तिच्या मनात होत्या पोरीच्या काळजीच्या.
कांदे भरायला गाडी येते. दुपारच्या कडक उन्हाची वेळ. रानबा एकटा गाडीमध्ये कांद्याच्या गोण्या भरतो आणि गाडी बाजाराला जाते. बाजारात गेल्यावर व्यापारी कांद्याचा लिलाव करतात.
व्यापारी - तुमच्या कांद्याला ६०० रुपये प्रति क्विंटल भाव होईल.
रानबा - ओ शेट काय म्हणायले... आवो कांदा तरी बघा कसा आहे! असा कांदा तुम्हाला समद्या बाजारात दिसणार नाय. असा भाव सांगून गरीबाची चेष्टा करायलावय.
व्यापारी - पाहुणे सरासरी हाच दर चालू आहे सगळ्या बाजारात आणि आता भाव वरतूनच कमी आहे.
रानबा - आवो शेठ एवढ्याश्या भावान गाडीभाड बी नाय सुटायचं. कांदे इथं आणायलाबी परवडायचे नाय बघा मला.
व्यापारी - बरोबर आहे तुमचं पण मी तरी काय करणार माझ्या हातात पण काही नाहीये. जसा बाजार आहे तसा भाव मी सांगितला तुम्हाला.
रानबा - शेठ कसला बाजार आणि कसलं काय. समदे शेतकऱ्याचाच जीवावर उठले हाय. आमच्याकडून ५ आणि ६ रुपयानं ईकत घेतला जाणारा माल ममई आण पुण्याला चाळीस, पन्नास रुपयानं ईकला जातो. तिकड पाटील व्याजावर व्याज डबल व्याज घेतो. पाऊस पडत नाही, पडला तर वेळेवर पडत नाही, वेळेवर पाऊस पडला तर मालाला भाव भेटत नाही, भाव असला तर पिकांवर रोगराई पडते. रोगराईतून पिक वाचल तर लोडशेडींग आली, हे समद शेतकऱ्याला सहन कराव लागत शेठ. हे समद सहन करूनही तो नव्याने परत नव पिक घेत असतो कारण तो शेतकरी हाय. अन त्याच्यापुढे दुसरा पर्यायबी नाय. समदे त्याला "शेतकरी राजा" म्हणताय. शेतकरी हा जगातला एकटा असा राजा हाय जो "तोंड दाबून बुक्यांचा मार" सहन करतो.
रानबा - ओ शेट काय म्हणायले... आवो कांदा तरी बघा कसा आहे! असा कांदा तुम्हाला समद्या बाजारात दिसणार नाय. असा भाव सांगून गरीबाची चेष्टा करायलावय.
व्यापारी - पाहुणे सरासरी हाच दर चालू आहे सगळ्या बाजारात आणि आता भाव वरतूनच कमी आहे.
रानबा - आवो शेठ एवढ्याश्या भावान गाडीभाड बी नाय सुटायचं. कांदे इथं आणायलाबी परवडायचे नाय बघा मला.
व्यापारी - बरोबर आहे तुमचं पण मी तरी काय करणार माझ्या हातात पण काही नाहीये. जसा बाजार आहे तसा भाव मी सांगितला तुम्हाला.
रानबा - शेठ कसला बाजार आणि कसलं काय. समदे शेतकऱ्याचाच जीवावर उठले हाय. आमच्याकडून ५ आणि ६ रुपयानं ईकत घेतला जाणारा माल ममई आण पुण्याला चाळीस, पन्नास रुपयानं ईकला जातो. तिकड पाटील व्याजावर व्याज डबल व्याज घेतो. पाऊस पडत नाही, पडला तर वेळेवर पडत नाही, वेळेवर पाऊस पडला तर मालाला भाव भेटत नाही, भाव असला तर पिकांवर रोगराई पडते. रोगराईतून पिक वाचल तर लोडशेडींग आली, हे समद शेतकऱ्याला सहन कराव लागत शेठ. हे समद सहन करूनही तो नव्याने परत नव पिक घेत असतो कारण तो शेतकरी हाय. अन त्याच्यापुढे दुसरा पर्यायबी नाय. समदे त्याला "शेतकरी राजा" म्हणताय. शेतकरी हा जगातला एकटा असा राजा हाय जो "तोंड दाबून बुक्यांचा मार" सहन करतो.
क्रमशः
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा