शिवबाच्या राज्यात भाग ४

त्या दिवसानंतर गोविंद अधिक जोमाने कामाला लागला. त्याने आपल्या लिखाणासाठी नवीन पद्धत अवलंबली. तो गावागावांतून गोळा केलेल्या कथांचा सारांश वेगवेगळ्या पत्रकांवर लिहू लागला. काही विश्वासू मावळ्यांना त्याने त्या पत्रकांच्या प्रत जपण्याची जबाबदारी दिली. त्याला आता समजले होते की हे कार्य फक्त विद्वत्तेचे नाही, तर स्वराज्याच्या अस्तित्वाशी जोडलेले आहे.
दरम्यान, युसुफ खानचा मत्सर दिवसेंदिवस वाढत होता. दरबारात गोविंदचे कौतुक होत असल्याचे त्याला सहन होत नव्हते. एकदा तो काही सरदारांना म्हणाला,
“लोकभाषा राजकारभारात आणणे म्हणजे परंपरेचा अपमान आहे. राज्य चालवण्यासाठी फारशीच योग्य आहे.”
त्याचे हे शब्द काहींना पटले, तर काहींनी शांतपणे त्याकडे दुर्लक्ष केले. कारण स्वराज्यातील अनेक सरदारांना आता शिवरायांची भूमिका स्पष्ट दिसू लागली होती — लोकांना समजणाऱ्या भाषेत राज्यकारभार चालवणे.
एका संध्याकाळी गोविंद राजदरबाराच्या बाहेर बसून आपल्या लिखाणातील एक भाग मोठ्याने वाचत होता. काही मावळे, शिपाई आणि दरबारी सेवक त्याच्या भोवती जमले. त्या शब्दांत त्यांना स्वतःचा आवाज ऐकू येत होता. एक तरुण शिपाई भावूक होऊन म्हणाला,
“आमच्या आईने गायलेली ओवी आज दरबारात पोहोचणार असेल, तर ते आमच्यासाठी सन्मान आहे.”
हे ऐकून गोविंदच्या मनात नवीन उर्जा निर्माण झाली. त्याला जाणवले की त्याचे लिखाण केवळ ग्रंथ नव्हते, तर जनतेच्या भावना आणि स्वराज्याच्या आत्म्याचे प्रतिबिंब होते.
परंतु दरबारातील वातावरण पूर्णपणे शांत नव्हते. काहीजण अजूनही गोविंदाच्या कार्यावर संशयाने नजर ठेवून होते. युसुफ खानने पुन्हा एक गुप्त योजना आखण्यास सुरुवात केली होती. त्याला हे कार्य थांबवायचेच होते.
त्या रात्री गोविंद आपल्या कक्षात बसून लिखाण करत होता. बाहेर सह्याद्रीच्या वाऱ्याची साद घुमत होती. त्याने आकाशाकडे पाहिले आणि मनाशी म्हणाला,
“ही भाषा जिवंत ठेवणे म्हणजे स्वराज्य जिवंत ठेवणे.”
त्याच्या हातातील लेखणी वेगाने चालू लागली…
पण सावल्यांमध्ये कोणीतरी त्याच्यावर लक्ष ठेवून होते.
ऐतिहासिक नोंद
शिवाजी महाराज न्यायप्रिय म्हणून प्रसिद्ध होते. त्यांनी प्रशासनात पारदर्शकता आणि प्रामाणिकपणाला प्राधान्य दिले.
—-----------------------------------