मुखवट्यांचा आपलेपणा, सर्वात धोकादायक नातं... ! सुनिल जाधव पुणे 9359850065.
खरं तर माणसाच्या आयुष्यात शत्रू कमी आणि मुखवटे जास्त भेटतात. तोंडावर तिरस्कार करणारी लोकं किमान प्रामाणिक असतात. ते आपल्याला नापसंत करतात, हे ते लपवत नाहीत. त्यांच्या शब्दांत कडवटपणा असतो, नजरेत तिरकसपणा असतो, वागण्यात दुरावा असतो. त्यामुळे अशा लोकांपासून सावध राहणं सोपं असतं. ते कधीही आपल्याला फसवतील, अशी अपेक्षा नसते, कारण ते आधीच आपली भूमिका स्पष्ट करून टाकतात. पण खरी अडचण तिथे सुरू होते, जिथे माणसं आपलेपणाचा मुखवटा घालून वावरतात.
आपल्या समोर गोड बोलणारी, खांद्यावर हात ठेवणारी, “मी आहे ना” असं सांगणारी, आणि आपल्या अनुपस्थितीत मात्र आपल्या यशावर जळणारी, अपयशावर आनंद मानणारी लोकं खूपच घातक असतात. ही माणसं आपल्याला शत्रू वाटत नाहीत, उलट आपलीच वाटतात. म्हणूनच त्यांच्याकडून होणारा घाव जास्त खोलवर लागतो. कारण तो अपेक्षेविरुद्ध असतो.
आपलेपणाचा दिखावा करणारी लोकं फार हुशार असतात. त्यांना कळतं, कोणत्या वेळी कसं वागायचं. आपल्या समोर कौतुक, पाठीमागे कुचेष्टा, हा त्यांचा स्थायीभाव असतो. आपल्या यशात ते हसतात, पण त्या हास्यामागे असूया दडलेली असते. आपल्या दुःखात ते सांत्वन करतात, पण मनातल्या मनात “बरं झालं” असं वाटत असतं. ही दुहेरी भूमिका निभावण्यात ते निष्णात असतात.
अशी माणसं आयुष्यात हळूहळू शिरतात. सुरुवातीला त्यांचा स्वभाव फार गोड वाटतो. ते आपल्या गोष्टी ऐकून घेतात, आपली बाजू समजून घेतल्यासारखं दाखवतात. आपल्याला वाटतं, “चलो, कोणी तरी आपला आहे.” पण हळूहळू लक्षात येतं की आपल्या गोपनीय गोष्टी बाहेर फिरायला लागल्या आहेत. आपली वाक्ये वाकवून सांगितली जात आहेत. आपली प्रतिमा नकळत खराब होत चालली आहे. आणि हे सगळं करताना ही माणसं आपल्याच बाजूने उभी असल्याचा आव आणत असतात.
तोंडावर तिरस्कार करणारा माणूस कधीच आपली गुपितं चोरणार नाही. कारण त्याला आपल्याशी जवळीक दाखवायची गरज नसते. पण आपलेपणाचा दिखावा करणारा माणूस मात्र आधी आपला विश्वास जिंकतो, मग त्या विश्वासाचाच शस्त्र म्हणून वापर करतो. म्हणूनच असे लोक जास्त धोकादायक ठरतात.
आजच्या समाजात हा प्रकार खूप वाढला आहे. सोशल मीडियावर लाइक, कमेंट्स, कौतुकाचा वर्षाव करणारी माणसं प्रत्यक्षात मात्र मनातून आपल्याला स्वीकारत नाहीत. आपल्या प्रगतीने त्यांना आनंद होत नाही, उलट अस्वस्थता वाढते. पण ती अस्वस्थता ते कधीच उघडपणे दाखवत नाहीत. कारण त्यांना समाजात आपली प्रतिमा “चांगला माणूस” अशीच ठेवायची असते.
अशा लोकांशी वावरताना माणूस गोंधळून जातो. “हे खरंच माझे आहेत की नाही?” हा प्रश्न सतत मनात घोळत राहतो. कारण त्यांच्या शब्दांत गोडवा असतो, पण कृतीत विसंगती दिसते. बोलण्यात आपुलकी असते, पण गरजेच्या वेळी साथ नसते. आणि या विसंगतीमुळेच माणूस मानसिकदृष्ट्या थकून जातो.
या सगळ्यातून एक महत्त्वाचा धडा मिळतो, सर्व गोड बोलणारी माणसं आपली नसतात, आणि सर्व स्पष्ट बोलणारी माणसं शत्रू नसतात. आयुष्यात नात्यांची ओळख शब्दांवरून नाही, तर कृतीवरून करायला शिकायला हवं. कोण आपल्या पाठीशी उभं राहतं, आणि कोण आपल्या मागे उभं राहून वार करतं, हे वेळच सांगते.
म्हणूनच थोडंसं अलिप्त राहणं, थोडंसं निरीक्षण करणं गरजेचं आहे. प्रत्येकाला आपल्या मनातली दारं उघडून दाखवण्याची गरज नसते. विश्वास हा हळूहळू वाढवायचा असतो, आणि तो तुटला तर शांतपणे मागे घ्यायचा असतो. आपलेपणाचा दिखावा करणाऱ्या लोकांपासून अंतर ठेवणं ही स्वार्थीपणा नाही, तर स्वतःच्या मानसिक आरोग्याची काळजी आहे.
शेवटी एकच सत्य उरतं, तोंडावर तिरस्कार करणारी लोकं आपल्याला सावध करतात, पण आपलेपणाचा दिखावा करणारी लोकं आपल्याला आतून पोखरतात. म्हणूनच आयुष्यात माणसं कमी असली तरी चालतील, पण ती खरी असावीत. मुखवट्यांच्या गर्दीत हरवण्यापेक्षा, दोन चार प्रामाणिक नात्यांत जगणं केव्हाही चांगलं.
शब्दांकन: सुनिल जाधव, पुणे 9359850065. topsunil@gmail.com
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा