शब्दांआडचं मौन आणि नात्यांची खरी भाषा..
लेखक: सुनिल जाधव, पुणेTM
लेखक: सुनिल जाधव, पुणेTM
मनातले शब्द ऐकणं जितकं महत्त्वाचं आहे, तितकंच शब्दातलं मौन समजून घेणंही गरजेचं असतं. कारण प्रत्येक नातं फक्त बोलण्यावर टिकत नाही; अनेकदा ते न बोललेल्या भावनांवर, न व्यक्त झालेल्या वेदनांवर आणि शांततेत दडलेल्या अर्थांवर उभं असतं. जेव्हा आपण केवळ शब्द ऐकतो, तेव्हा संवाद होतो; पण जेव्हा आपण मौन ऐकतो, तेव्हा समज निर्माण होते.
अनेक वेळा आपल्या जवळची माणसं खूप काही सांगू इच्छितात, पण शब्द सापडत नाहीत. कधी थकवा, कधी भीती, तर कधी ‘समजून घेतील का?’ ही शंका त्यांना गप्प करते. अशा वेळी त्यांच्या डोळ्यांतली नजर, आवाजातील चढ-उतार, एखादी खोल उसास किंवा अचानक आलेली शांतता, हे सगळं बोलत असतं. पण ऐकायला कानांसोबत मन उघडं असावं लागतं. मनातले शब्द ऐकण्याची कला म्हणजे समोरच्याच्या भावना न तोडता, न न्याय करता स्वीकारण्याची तयारी.
शब्दातलं मौन ऐकणं ही आणखी नाजूक कला आहे. कधी एखादा माणूस खूप बोलतो, पण त्याच्या शब्दांमधेही एक पोकळी असते. त्या पोकळीत असते अपेक्षा, असते हक्काची हाक, असते जिव्हाळ्याची ओढ. जर आपण फक्त शब्दांवर अडकलो, तर अर्थ सुटतो; आणि जर मौन समजून घेतलं, तर नातं घट्ट होतं. कारण मौन हे रिकामं नसतं, ते भावनांनी भरलेलं असतं.
आजच्या धावपळीच्या जगात आपण उत्तर देण्यासाठी ऐकतो, समजून घेण्यासाठी नाही. त्यामुळे अनेक नाती तुटत नाहीत, पण थंड होतात. जिव्हाळा हरवतो, आणि नातं फक्त औपचारिक उरतं. पण जिथे ऐकण्याची कला जपली जाते, तिथे नात्यांत उब राहते. समोरचा न बोलताही आपल्याला कळतं, आणि आपलं न बोललेलं त्याला उमगतं, हीच तर नात्यांची खरी समृद्धी.
मनातले शब्द आणि शब्दातलं मौन ऐकण्याची कला साध्य झाली की, नात्यातला जिव्हाळा आपोआप जपला जातो. तेव्हा नातं फक्त टिकत नाही, तर फुलतं. कारण अशा नात्यांत शब्द कमी असतात, पण भावना खोल असतात; वाद कमी असतात, पण समज जास्त असते. शेवटी, नात्यांची खरी भाषा शब्दांची नसून संवेदनांची असते आणि ती ऐकता आली, की नातं खर्या अर्थाने जिवंत राहतं.
लेखक: सुनिल जाधव, पुणेTM 935 985 00 65, topsunil@gmail.com
लेखक: सुनिल जाधव, पुणेTM 935 985 00 65, topsunil@gmail.com
Download the app
आता वाचा ईराच्या कथा सोप्या पद्धतीने, आजच ईरा app इंस्टॉल करा