Login

एकाच पंगतीत, वेगवेगळ्या कथा

हा ब्लॉग पंगतीकडे केवळ जेवणाच्या रांगेप्रमाणे न पाहता, मानवी जीवनाचं रूपक म्हणून पाहतो. बाहेरून एकसारखे दिसणारे लोक प्रत्यक्षात वेगवेगळ्या अनुभवांतून, संघर्षांतून आणि भावनांतून आलेले असतात. एकाच पंगतीत बसूनही प्रत्येकाची भूक, अपेक्षा, वेदना आणि आनंद वेगळा असतो. पंगत आपल्याला समानतेची आठवण करून देते, पण त्याच वेळी समाजातील असमानतेचंही दर्शन घडवते. प्रत्येक माणसामागे एक वेगळी कथा असते — आणि त्या कथा समजून घेतल्या, तर आपली संवेदनशीलता आणि माणुसकी अधिक समृद्ध होऊ शकते
पंगत म्हणजे फक्त जेवणासाठी एकत्र बसणं नाही; ती समाजाची, संस्कृतीची आणि माणसांमधील नात्यांची एक शांत पण बोलकी प्रतिमा असते. एका रांगेत बसलेली माणसं बाहेरून सारखी दिसतात — एकाच पानात जेवण, एकाच वेळेला वाढप, एकाच जागेत बसणं — पण त्या प्रत्येकाच्या मनात वेगवेगळ्या कथा, वेगळे अनुभव आणि वेगळे आयुष्य दडलेलं असतं. कुणी आनंदात बसलेला असतो, कुणी दुःख लपवत असतो, कुणी संघर्षातून आलेला असतो, तर कुणी समाधानात. एकाच पंगतीत बसूनही प्रत्येकाची भूक वेगळी असते — कुणाची भूक फक्त अन्नाची असते, कुणाची मान-सन्मानाची, कुणाची स्वीकाराची, तर कुणाची समजून घेण्याची.
पंगतीत माणसं जवळ बसतात, पण त्यांच्या आयुष्यातील अंतर अनेकदा मोठं असतं. कुणासाठी तो दिवस उत्सवाचा असतो, तर कुणासाठी तो दिवस कर्तव्याचा. कुणी हसत जेवत असतो, तर कुणी मनातल्या ओझ्याने गप्प असतो. बाहेरून सारखी वाटणारी ही पंगत आतून मात्र असंख्य कथा सांगत असते — संघर्षाची, यशाची, अपयशाची, आशेची आणि वेदनेची. काही जण त्या पंगतीत बसताना अभिमान बाळगतात, तर काहींना तिथे बसणंही अवघड वाटतं. कारण प्रत्येकाची सामाजिक पार्श्वभूमी, आर्थिक परिस्थिती आणि जीवनप्रवास वेगळा असतो.
पंगत माणसांमधील समानतेचं प्रतीक मानली जाते, पण प्रत्यक्षात ती असमानतेचंही दर्शन घडवते. काही जण पंगतीत बसताना सहज असतात, तर काही जण संकोचात. काहींच्या ताटात भरपूर असतं, तर काहींच्या आयुष्यात कायम कमतरता राहिलेली असते. तरीही त्या क्षणी, त्या रांगेत, ते सगळे एकत्र असतात — आणि हीच पंगतीची खरी ताकद आहे. ती आपल्याला आठवण करून देते की बाहेरून वेगळे दिसणारे लोकही एका क्षणी एकत्र येऊ शकतात.
एकाच पंगतीत बसलेली माणसं जर थोडीशी एकमेकांची कथा ऐकू लागली, तर कदाचित समाज अधिक समजूतदार होईल. कारण प्रत्येक माणूस फक्त त्याच्या वागण्यावरून किंवा दिसण्यावरून ओळखता येत नाही; त्याच्या मागे एक संघर्ष, एक प्रवास आणि एक कथा असते. पंगत आपल्याला हे शिकवते की सगळे सारखे नसले, तरी सगळे माणूस आहेत — आणि प्रत्येकाची कथा महत्त्वाची आहे.
शेवटी, एकाच पंगतीत बसणं म्हणजे फक्त शारीरिक जवळीक नाही, तर मानवी अनुभवांची, वेदनांची आणि आशांची एक शांत मेळावा असतो. पंगत संपते, लोक उठून जातात, पण त्या वेगवेगळ्या कथा तिथेच राहतात — जणू सांगत असतात की आपण कितीही वेगळे असलो, तरी आयुष्याच्या या पंगतीत आपली जागा प्रत्येकाची वेगळी, पण महत्त्वाची आहे.
0