Status आणि Stories: नवं वेड

आजच्या डिजिटल युगात Status आणि Stories हे केवळ सोशल मीडिया फीचर्स राहिलेले नाहीत, तर अनेक लोकांसाठी ते स्वतःची ओळख, भावना व्यक्त करण्याचं साधन आणि कधी कधी आयुष्याचाच भाग बनले आहेत. सकाळी उठल्यापासून रात्री झोपेपर्यंत अनेक लोकांच्या मनात एकच विचार असतो — “आज काय पोस्ट करायचं?”, “काय Status ठेवायचा?”, “कशी Story टाकली तर लोक बघतील?” हळूहळू हे सगळं केवळ करमणूक न राहता एक सवय, एक गरज आणि काहींसाठी एक व्यसन बनत चाललं आहे.
Status आणि Stories चा मूळ उद्देश अनुभव शेअर करणं, भावना व्यक्त करणं आणि संपर्कात राहणं हा होता. पण आज अनेकदा ते स्पर्धेचं साधन झालं आहे — कोणाची Story जास्त आकर्षक, कोणाचा Status जास्त भावनिक, कोणाला जास्त Likes, Views आणि Replies मिळतात याची सतत तुलना सुरू असते. काही लोकांसाठी आनंदाचा क्षण उपभोगण्यापेक्षा तो पोस्ट करणं अधिक महत्त्वाचं झालं आहे. एखाद्या ठिकाणी गेल्यावर, एखादी गोष्ट अनुभवण्यापेक्षा “यावर Story कशी दिसेल?” हा विचार आधी येतो.
Stories आणि Status मागचं वास्तव अनेकदा वेगळंच असतं. बाहेरून सगळं आनंदी, यशस्वी आणि परफेक्ट दिसतं, पण आतून अनेक जण तणाव, एकटेपणा, असुरक्षितता आणि नैराश्याशी झुंज देत असतात. सोशल मीडियावरचं आयुष्य हे अनेकदा फिल्टर लावलेलं, निवडक क्षणांचं आणि वास्तवापेक्षा सुंदर दाखवलेलं असतं. त्यामुळे ते पाहणाऱ्यांच्या मनात तुलना, असमाधान आणि “आपलं आयुष्य कमी आहे” अशी भावना निर्माण होते.
Status आणि Stories चा अतिरेक नात्यांवरही परिणाम करू लागला आहे. समोर बसलेली माणसं एकमेकांशी बोलण्याऐवजी फोनमध्ये गुंतलेली दिसतात. खरे संवाद कमी होत आहेत, आणि त्याऐवजी Online प्रतिक्रिया, Emojis आणि Short Replies यांचं प्रमाण वाढत आहे. काही वेळा लोक आपले खरे प्रश्न, वेदना किंवा भावना थेट बोलण्याऐवजी Status मध्ये सूचक शब्दांत मांडतात, आणि त्यामुळे गैरसमज, दुरावा आणि तणाव निर्माण होतो.
या नव्या फॅडचा मानसिक आरोग्यावरही परिणाम होत आहे. प्रत्येक पोस्टला किती Likes मिळाले, किती लोकांनी Story पाहिली, कोणाने पाहिली नाही — यावर अनेक जण आपला आत्मविश्वास, आनंद आणि मूल्य ठरवू लागले आहेत. कमी प्रतिसाद मिळाला तर निराशा येते, तर जास्त प्रतिसाद मिळाला की तात्पुरता आनंद मिळतो. पण हा आनंद टिकाऊ नसतो; तो पुन्हा-पुन्हा नव्या पोस्टच्या अपेक्षेत बदलतो.
तरीही Status आणि Stories पूर्णपणे वाईट आहेत असं म्हणणं योग्य ठरणार नाही. योग्य मर्यादेत वापर केल्यास, ते लोकांना जोडू शकतात, प्रेरणा देऊ शकतात, आठवणी जपण्याचं साधन ठरू शकतात आणि सकारात्मक संदेश पसरवू शकतात. प्रश्न हा त्यांच्या अस्तित्वाचा नसून, त्यांच्या अतिरेकाचा आहे. जेव्हा Virtual Image वास्तवापेक्षा मोठी होते, तेव्हा खरी ओळख धूसर होते.
खरं आयुष्य हे Status किंवा Stories पेक्षा मोठं, खोल आणि महत्त्वाचं आहे. क्षण अनुभवणं, नाती जपणं, मन शांत ठेवणं आणि स्वतःशी प्रामाणिक राहणं — या गोष्टी कोणत्याही पोस्टपेक्षा जास्त मूल्यवान आहेत. सोशल मीडियाचा वापर आयुष्य सजवण्यासाठी असावा, आयुष्य बदलण्यासाठी किंवा त्यावर वर्चस्व गाजवण्यासाठी नव्हे.
शेवटी, Status आणि Stories हे साधन असावं, आयुष्याचं ध्येय नाही. कारण खऱ्या अर्थाने महत्त्वाचं असतं ते — आपण काय पोस्ट करतो यापेक्षा, आपण प्रत्यक्ष आयुष्यात कसं जगतो.